You are here

Robots nemen samenleving over

Op 17 november organiseerde NRC Live in de Beurs van Berlage in Amsterdam het event Impact Robotisering. Hier waarschuwde prof.dr. Dirk Helbing, hoogleraar aan de Zwitserse universiteit ETH Zürich en de TU Delft, voor de opkomst van robots en kunstmatige intelligentie. Volgens hem zal de samenleving uiteindelijk zelfs worden overgenomen door robots.

‘Dit is het begin van een nieuw historisch tijdperk, dat van big data’, zegt hij. ‘De vraag is: kan de maatschappij werken als een grote machine, waarbij alles vanuit data voorspeld wordt? Daarvoor hebben we superintelligente systemen nodig. Ik verwacht dat computers intelligenter worden dan mensen en dan is technologische singulariteit bereikt.’

De technologische singulariteit houdt in dat robots op een gegeven moment hun verdere ontwikkeling in eigen hand nemen, omdat zij dit beter kunnen dan de mens. Ze zullen zichzelf dan zo snel gaan verbeteren dat de wereld voor mensen onbegrijpelijk wordt. ‘Robots kunnen andere en betere robots bouwen, waardoor er een nieuw intelligent ras op aarde komt. De vraag is of robots ooit onze bazen zullen zijn. Feit is dat technologiebedrijven imperialistische ambities hebben. Zij kunnen besturingssystemen bouwen voor de hele samenleving, en daarmee kunnen ze ons besturen’, aldus Helbing.

Volgens de hoogleraar in de machinale sociale wetenschappen is het misschien al wel zover: ‘We zouden niet doorhebben dat we gemanipuleerd worden door hun informatiesystemen. Betreden we het tijdperk waarin we op afstand bestuurbaar zijn? Misschien zijn we dat al een beetje, als je kijkt naar het aantal mensen dat turend naar het scherm van hun mobiele telefoon over straat loopt.’

Transformatie

Helbing zegt dat de robotisering tot een geheel nieuwe samenleving zal leiden. ‘We zullen een grote transformatie zien van onze maatschappij, iets dat groter is dan wat we in de afgelopen tachtig jaar hebben gezien, en volgens sommigen zelfs dan wat we in de afgelopen tweeduizend jaar hebben gezien. Er is een nieuwe revolutie gaande die ons leidt naar een digitale samenleving.’

Volgens prof.dr.ir. Arnold Smeulders zal het echter zo’n vaart niet lopen. Smeulders is oprichter van het Intelligent Systems Lab Amsterdam en voorzitter van de RvB van COMMIT/, een organisatie die zich richt op onderzoek naar big data. Hij zegt: ‘Ik geloof niet dat de samenleving kan worden gerund door machines. Kunstmatige intelligentie is alleen succesvol bij end-to-end processen waarbij regels gedefinieerd zijn. Als er geen criteria en regels zijn, heeft kunstmatige intelligentie geen schijn van kans.’

Smeulders heeft wel een andere zorg. Volgens hem moeten grote technologiebedrijven zoals Google en Facebook worden opgesplitst. ‘Ik denk dat het belangrijk is om data van technologie te scheiden. Nu zijn die allebei in handen van dezelfde grote partijen. Het zou niet voor het eerst zijn dat dergelijke enorme bedrijven worden opgesplitst. In 1983 gebeurde dat al bij AT&T.’

Opdelen

Het Amerikaanse telecommunicatieconcern was toen een van de grootste en machtigste bedrijven ter wereld. Om te zorgen dat het monopolie doorbroken zou worden, werd het verplicht zich op te delen in een aantal zelfstandige onderdelen. Smeulders heeft er echter weinig vertrouwen in dat de Amerikaanse overheid nu hetzelfde zal doen bij de grote tech­reuzen. ‘Op dit gebied is Europa beter dan Amerika. Wat dat betreft heeft Europees commissaris voor Mededinging Neelie Kroes dit onderwerp goed op de agenda gezet.’

Bovendien vindt Smeulders het een kwalijke zaak dat bedrijven zoals Facebook geheimzinnig opereren. ‘Zij leggen bijvoorbeeld niet uit hoe hun algoritmes werken. Zo houden zij het mysterieus. Hierdoor is het kennisniveau erover in de samenleving te laag, en daar heeft Facebook zelf belang bij.’ Frans Jacobs van de The Hague University Of Applied Sciences sluit zich daarbij aan. ‘Mensen zijn niet in staat om te begrijpen wat er gebeurt en dat is een groot probleem. Je kunt je ook afvragen wat politici er nu echt van weten.’ Smeulders besluit: ‘Wat de wereld nu nodig heeft is meer competitie in dit veld.’

Arnold Smeulders is Chair van COMMIT/

Bron: © TW.nl